Trong quy trình gia công nhựa kỹ thuật, ép phun (Injection Molding) là công nghệ hàng đầu để tạo ra các chi tiết có độ chính xác cao. Tuy nhiên, việc duy trì sự ổn định về màu sắc trên hàng triệu đơn vị sản phẩm là một thách thức không hề nhỏ. Những sai sót trong việc kiểm soát hạt nhựa màu (color masterbatch) hoặc thông số máy móc có thể dẫn đến các lỗi ngoại quan nghiêm trọng, làm tăng tỷ lệ phế phẩm và ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín thương hiệu. 1. Hiện Tượng Sọc Màu Và Loang Lổ (Color Streaks) Đây là lỗi thường gặp nhất, biểu hiện bằng các đường kẻ màu không đồng nhất chạy dọc theo hướng dòng chảy của nhựa trong khuôn. • Nguyên nhân: Do độ phân tán của pigment trong hạt nhựa màu kém, hoặc chất mang (carrier resin) có chỉ số chảy (MFI) không tương thích với nhựa nền. Pigment vón cục không tan hết sẽ bị kéo lê trong quá trình phun. • Cách phòng tránh: Lựa chọn hạt nhựa màu chất lượng cao được sản xuất với công nghệ nghiền mịn nano. o Đảm bảo chất mang của hạt màu tương thích hoàn toàn với nhựa nền (như PP, ABS, PC). o Tăng áp suất lưng (back pressure) của máy ép để hỗ trợ quá trình hòa trộn vật liệu. 2. Hiện Tượng Đốm Màu (Speckling/Black Spots) Sản phẩm xuất hiện các hạt màu li ti hoặc chấm đen không mong muốn, làm giảm đáng kể tính thẩm mỹ cao của thành phẩm. • Nguyên nhân: Pigment bị cháy do quá nhiệt, xilanh máy ép không được vệ sinh sạch sau khi đổi màu, hoặc sử dụng hạt nhựa màu chứa tạp chất. • Cách phòng tránh: Vệ sinh trục vít và xilanh bằng nhựa tẩy chuyên dụng trước khi thay đổi mã màu. o Sử dụng hạt nhựa màu chịu nhiệt tốt để đảm bảo pigment ổn định dưới áp suất nhiệt cao. o Kiểm soát chặt chẽ độ tinh khiết của nguyên liệu nhựa nguyên sinh đầu vào. 3. Sai Lệch Sắc Độ Giữa Các Lô (Color Inconsistency) Màu sắc không đồng nhất giữa các mẻ sản xuất hàng loạt, khiến các linh kiện khi lắp ráp không khớp màu với nhau. • Nguyên nhân: Do định lượng tỷ lệ pha trộn bằng tay không chính xác hoặc sử dụng hạt màu từ các nhà cung cấp không kiểm soát chỉ số sai lệch màu Delta E. • Cách phòng tránh: Ứng dụng hệ thống cấp liệu tự động (gravimetric feeders) để chuẩn hóa tỷ lệ định lượng. o Yêu cầu nhà cung cấp kiểm soát chỉ số Delta E < 1.0 thông qua việc đo lường bằng máy quang phổ. o Sử dụng hạt nhựa màu có nồng độ pigment ổn định tuyệt đối giữa các lô hàng. 4. Hiện Tượng Biến Màu Và Ngả Vàng (Discoloration) Màu sắc thành phẩm bị xỉn, mất độ tươi hoặc ngả sang tông vàng nâu so với mẫu chuẩn. • Nguyên nhân: Nhiệt độ gia công quá ngưỡng chịu đựng của pigment hoặc thời gian nhựa lưu lại (residence time) trong xilanh quá lâu. • Cách phòng tránh: Điều chỉnh giảm nhiệt độ các vùng nhiệt trên máy ép về mức tối ưu theo khuyến cáo của nhà sản xuất nhựa. o Rút ngắn chu kỳ sản xuất để nhựa không bị lưu nhiệt quá lâu. o Tích hợp phụ gia kháng UV trong hạt nhựa màu để tăng khả năng chống chịu oxy hóa nhiệt. Kết Luận: Tầm Quan Trọng Của Việc Lựa Chọn Hạt Nhựa Màu Việc phòng tránh các lỗi màu trong ép phun không chỉ giúp doanh nghiệp giảm tỷ lệ phế phẩm mà còn là cách hiệu quả nhất để tối ưu hóa chi phí sản xuất. Lựa chọn đúng loại hạt nhựa màu có độ phân tán hoàn hảo, độ bền nhiệt vượt trội và sự nhất quán màu sắc chính là lời giải cho bài toán chất lượng. Trong một thị trường chú trọng vào giá trị cảm nhận, một sản phẩm với sắc màu chuẩn xác chính là lời khẳng định mạnh mẽ nhất về vị thế của doanh nghiệp.
